ارزیابی جاذبه های گردشگری شهری و نقش آن بر توسعه پایدار شهری بر اساس مدل SWOT

گردشگري ضمن حفاظت از آثار باستاني، فرهنگي و تاريخي و اثرات مثبت اقتصادي تبعي آن، در حفاظت از فرهنگ جامعه ميزبان و افزايش تقاضا براي اجراي نمايش ها، رسوم و سنن فرهنگي نيز نقش بسزايي دارد . بنابر اعتقاد كاظمي جهانگردي راهي است براي حفظ صيانت ميراث همگاني و فرهنگ جهاني چرا كه حساسيت جهاني را به حفظ آثار فرهنگي و تاريخي و حمايت از الگوهاي رفتاري و آداب و سنني كه به مرور رنگ باخته­اند ارتقاء مي بخشد و از اين رهگذر در راستاي پايداري قدم برميدارد .سعي در دستيابي جامعه م يزبان به امكاناتي كه تاكنون از آ ن بهره مند نبوده، بروز رفتارهاي اصلاح گرايانه نظير پذيرش سبك هاي مفيد زندگي (الگوبرداري از سبك ساده زيستي ايرلندي ها توسط جامعه يونان) از جمله اين موارد است. گردشگري ابزاري در راستای پديد آوردن همدلي و تفاهم و شناخت بين المللي و تحقق صلح جهاني نيز محسوب ميشود (تولایی و شاهدی، 1387: 197).

شهرها به لحاظ دارا بودن تاريخ طولاني و استقرار نمادهاي باستاني، تاريخي و فرهنگي، ارزش هاي ملي هر كشوري بهحساب آمده و با دارا بودن مناظر طبيعي از مكان هاي جذاب براي گردشگران محسوب مي شوند (رستگار و همكاران، 1390: 156).گردشگري شهري که با دو انگيزه و هدف اصلي شناخته شده است (تجارت، اقتصاد و فرهنگ) (لاو[1]، 1996: 168). ارتقا و گسترش گردشگري در فضاهای شهري مستلزم ايجاد شرايط و زيرساخت­هاي سياسي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي است و لازم به ذكر است كه در بخش سوم اقتصاد (خدمات) شهر ها را به سمت تغيير عملكردي رهنمون می­کند، به گونه­اي كه بالارفتن نسبت سطح درآمد و نيز ترويج استفاده از اوقات فراغت، حوزه­ي تفريحات (سينما، رستوران، نمايشگاه ها و غيره) حوزه گردشگري (هتلداري و منضمات آن، آژانس هاي مسافرتي و غيره) به سرعت رشد مي­كنند گردشگري شهري به عنوان يكي از زیربخش­های مهم فعاليت می­کند  (اعتماد، 1377: 136).

ایران از نظر جاذبه هاي گردشگري یکی از ده کشور اول جهان و از لحاظ آثار باستانی یکی از پنج سرزمین نخست جهان به جهت جاذبه هاي اکوتوریسم و تنوع گونه هاي گیاهی و جانوري بوده و جزء سه کشور اول جهان از نظر تنوع صنایع دستی می باشد . این در حالی است که تنها  5/0 درصد از گردشگري جهان را به خود اختصاص داده و از نظر درآمد جذب گردشگر در قیاس با دیگر کشورهاي جهان در رتبه نود قرار دارد (ابراهیم نیا سماکوش و همکاران، 1392: 18). امروزه صنعت توريسم فراتر از يك صنعت ، به مثابه پديدة پوياي جهاني و اجتماعي داراي پيچيدگي­هاي خاص خويش است (Elliott, 1997, 4) صنعت مزبور در سال­هاي اخير تأثيرات زيادي بر وضعيت اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جهان داشته است ، كه از آن جمله مي توان به ايجاد اشتغال، ارزآوري، تعادل منطقه اي، كمك به صلح جهاني ، كمك به سرمايه گذاري در ميراث فرهنگي و بهسازي محيط اشاره كرد (صدر موسوي و دخيلي كهنموئي ، 1386: 92).

قابلیت­های عمده صنعت گردشگری مانند گسترش انواع خدمات، ایجاد فرصت­های شغلی، توسعه زیرساخت­ها، تعامل فرهنگ­ها، برقراری و تحکیم انس و الفت بین مردم بعنوان یکی از مؤلفه­های تجارت که به آن صادرات نامرئی گفته شده و نیز بعنوان یک اقتصاد پایدار، به آن اهتمام ویژه­ایی شده و بسیاری از کشورها از جمله کشورهای در حال توسعه غالباً به منافع چشم­گیر اقتصادی آن چشم دوخته و آن را راهی برای نیل به توسعه و مقابله با تنگناهای پیچیده اقتصادی خود یافته­اند (کاظمی، 1385: 89) (خوارزمی، 1384: 96) (پورکاظمی، رضایی، 1385: 206) و ( قیامی­راد و همکاران، 1387: 51).

 


[1]: Law