مبانی نظری پایستگی تحصیلی

 در فرهنگ لغت وبستر پایستگی در معنای دوم آن به معنای بهبودی سریع پس از مشکلات، موانع و افسردگی است. به‌طورمعمول تاب‌آوری گروه کوچک به دانش‌آموزانی می‌پردازد که مشکلات بسیار جدی و حادی را تجربه می‌کنند، حال آنکه جمعیت زیادی از دانش‌آموزانی را که اغلب چالش‌های تحصیلی را تجربه می‌کنند را نادیده می‌گیرد؛ بنابراین مارتین و مارش[1] (۲۰۱۰) ثابت کردند که مفهوم تاب‌آوری بسیاری از دانش‌آموزانی را که با موانع، مشکلات، چالش‌ها و فشارهایی روبه‌رو هستند و این موانع و مشکلات بخشی از زندگی هرروزه تحصیلی است را مورد توجه قرار نمی‌دهد. محققان پیشنهاد کردند که این چالش‌ها منعکس‌کننده «پایستگی تحصیلی» است که جدای از مشکلات تحصیلی حاد و مزمن که مربوط به سازه سنتی تاب‌آوری می‌باشد (کریم­زاده محمدآبادی، 1399).

پایستگی تحصیلی از تاب‌آوری تحصیلی شکل گرفت تا بین جمعیت کوچک اما مهم دانش‌آموزان تاب آور از نظر تحصیلی که بیشترین سهم توجه را به خود اختصاص داده و اکثریت دانش‌آموزانی که اغلب مشکلات و مسائل کوچک اما با تفاوت کمتری در میزان و نوع را در همان پیوستار تجربه می‌کنند، تفکیک ایجاد کند. دانش‌آموزانی که نظر از تحصیلی پایسته هستند در آثار پژوهشی ناشناخته مانده بودند تا این که مارتین این پدیده را مورد بررسی قرارداد. پایستگی تحصیلی واژه‌ای است که توسط دکتر مارتین برای توصیف توانایی دانش‌آموز در بازگشت موفق بعد از مشکلات و شکست‌های تحصیلی وضع شد که به وسیله عواملی مانند خود کارآمدی، تعهد و کنترل بهبود می‌یابد. به‌عبارت‌دیگر مارتین و مارش (۲۰۰۹) واژه پایستگی تحصیلی را به عنوان توانایی دانش‌آموز جهت غلبه موفقیت‌آمیز بر مشکلات و چالش‌هایی که مخصوص جریان عادی زندگی روزمره تحصیلی است (مانند عملکرد ضعیف، تعیین مهلت انجام تکالیف به صورت رقابت گونه، فشار انجام تکالیف، تکالیف مشکل) تعریف می‌کنند (یو[2]، مارتین و هو[3]، 2019). به‌طوری‌که وقتی فردی کاری را به صورت خودجوش انجام می­دهد، نه تنها احساس خستگی نمی­کند، بلکه احساس افزایش نیرو و انرژی می­کند که لازمه پایستگی تحصیلی است (بهادری خسروشاهی، 1397).


[1] Martin & Marsh

[2] Yu

[3] Ho