خودکارآمدی یکی از عوامل گوناگون و پرکاربرد در نظریه‌ی شناختی‌ـ‌اجتماعی است که به‌دلیل نقش تعیین‌کننده‌اش در ایجاد انگیزه در یادگیرندگان، به‌طور گسترده مورد بحث قرار گرفته است. واکنش دانش‌آموزان نسبت به تکالیف درسی، اهداف و برنامه‌های آموزشی متفاوت است؛ برخی واکنش‌ها مشتاقانه و برخی دیگر با بی‌میلی و اجتناب همراه‌اند. دانش‌آموزانی که اشتیاق تحصیلی دارند، عمدتاً بر مسائل و موضوعاتی که باید یاد بگیرند تمرکز می‌کنند (کیم[1] و همکاران، 2021). کسانی که باورهای خودکارآمدی قوی‌تری دارند، پشتکار و تلاش بیشتری برای انجام تکالیف خود نشان می‌دهند، در مقایسه با دانش‌آموزانی که خودکارآمدی پایینی دارند، و در نتیجه، عملکرد بهتری نیز از خود نشان می‌دهند. خودکارآمدی به توانایی فرد در رویارویی با مشکلات، دستیابی به اهداف و موفقیت اشاره دارد، و تحت تأثیر ویژگی‌های شخصیتی مانند باور به خود، تلاشگری و تسلیم‌ناپذیری قرار می‌گیرد (نوروزپور[2] و همکاران، 2021). بندورا (1993) خودکارآمدی را سازه‌ای تعریف می‌کند که از طریق آن، مهارت‌های شناختی، اجتماعی، هیجانی و رفتاری انسان به‌طور مؤثری سازمان‌دهی می‌شوند تا به اهداف گوناگون دست یابد. برای غلبه بر پیچیدگی پردازش داده‌های چندبُعدی و فرایند حل مسئله، افراد باید از سطح بالایی از خودکارآمدی برخوردار باشند تا در موقعیت‌های تصمیم‌گیری پیچیده و تفکر تحلیلی به نتایج از پیش تعیین‌شده دست یابند. هرچه باورهای خودکارآمدی فرد بالاتر باشد، بیشتر برای پردازش شناختی، کار و تفکر تحلیلی تلاش می‌کند. باورهای خودکارآمدی بر انتخاب فعالیت‌ها، میزان تلاش و پایداری فرد اثرگذارند. دانش‌آموزانی که خودکارآمدی تحصیلی بالایی دارند، به‌جای اجتناب از انجام وظایف، خود را درگیر کار می‌کنند، در فعالیت‌ها سخت تلاش می‌کنند و در مواجهه با سختی‌ها مدت‌زمان بیشتری به کوشش خود ادامه می‌دهند. اما افرادی با خودکارآمدی پایین، میزان تلاش خود را کاهش داده و در برابر دشواری‌ها به راه‌حل‌های سطح پایین‌تر متوسل می‌شوند(شریف محمدی[3] و همکاران، 2020). خودکارآمدی به افراد کمک می‌کند تا در برابر استرس و افسردگی مقاومت کرده و در مواجهه با چالش‌های محیطی موفق شوند. پایین بودن خودکارآمدی اغلب مشکلات هیجانی و اجتماعی را افزایش می‌دهد که بر سلامت روان فرد تأثیر منفی می‌گذارد (حیات و شاطری[4]، 2019). خودکارآمدی تحصیلی به ظرفیت دانش‌آموز برای شناسایی فرصت‌ها و موانع موجود در محیط، بدون به خطر انداختن انگیزه یا درگیری شناختی و هیجانی او مربوط می‌شود (شین و بولکان[5]، 2021).

[1] Kim

[2] Nowruzpoor

[3] Sharif Mohammadi

[4] Hayat & Shateri

[5] Shin & Bolka

2-1- مبانی نظری پژوهش.... 3

1-1-2- مفهوم خودکارآمدی.. 3

2-1-2- خودکارآمدی دیجیتال. 6

2-1-3- اندازه‌گیری خودکارآمدی دیجیتال. 11

2-2- پیشینه تحقیق.. 13

2-2-1- پیشینه داخلی.. 13

2-2-2- پیشینه خارجی.. 19

منابع  23

• اسفندیاری، شهرام و رشیدی، علیرضا و گلمحمدیان، محسن (1398). پیش بینی سازگاری تحصیلی بر اساس راهبردهای یادگیری خودتنظیمی،خودکارآمدی و خودپنداره تحصیلی در دانش آموزان پسر،نوزدهمین همایش انجمن مشاوره ایران «مشاوره: ارتقا امید، آرامش و سلامت اجتماعی»، تهران.
• اسفندیاری، فاطمه (1401). بررسی نقش خودکارآمدی دیجیتال در باورهای غیرمنطقی نوجوانان دوره دوم متوسطه. فصلنامه پویایی روانشناختی در اختلال‌های خلقی، دوره 1 شماره 3، 19-11.
• خانپور، سکینه (1403). بررسی تاثیر آموزش خودکارآمدی بر پیشرفت تحصیلی و خودتنظیمی تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی،ششمین همایش ملی پژوهش های حرفه ای در روانشناسی و مشاوره با رویکرد از نگاه معلم، میناب.
• خدامرادی، حجت اله و کریمی محراب، مریم و مهری، مریم (1401).بررسی مدل ساختاری خودتنظیمی، خودکارآمدی و خودپنداره یادگیری با عملکرد تحصیلی دانشجویان دوره ای آموزش مجازی،پنجمین همایش بین المللی روانشناسی، علوم تربیتی و مطالعات اجتماعی،همدان.
• داریوشی مرضیه، مینویی محمد، طالب زاده نوبریان محسن (1403). نقش میانجی خودکارآمدی در رابطه بین خودمهارگری و اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان رویش روان شناسی، ۱۳ (۱۰) :۶۰-۵۱.
• رضایی راد مجتبی، ظروفیان فاطمه، ماجانی نفیسه، رضایی راد مهدیس (1402). رابطه خودکارآمدی با یادگیری خودتنظیمی درآموزش مجازی دانشجویان در دوران همه‌گیری کووید ۱۹. آموزش پرستاری. ۱۲ (۲) :۱۵-۲۴.
• عبادی، صدیقه و موقر، مجید (1400). تاثیر یادگیری خودراهبر بر خودکارآمدی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان، پنجمین کنگره بین المللی علوم روان و آموزش، تهران.
• علی عزیزی، امید (1402). بررسی خودکارآمدی عمومی، در تقویت وجدان تحصیلی دانش آموزان،اولین همایش بین المللی معلمان برتر و مدارس پیشرو در هزاره سوم،بوشهر.
• مختاری فاتح، حسن؛ جعفری هرندی، رضا (1403). پیش‌بینی سازگاری تحصیلی براساس یادگیری خودتنظیمی، خودکارآمدی تحصیلی و توانمندی تحصیلی- روانی دانش آموزان متوسطه، پژوهش در روش‌های آموزش، 3 (1)، 72-57.
• نوروزی، حمید (1402). پیش بینی خودکارآمدی تحصیلی بر اساس خودتنظیمی و هیجانات تحصیلی در دانش آموزان دبیرستانی در شیراز، نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه، دوره 3، شماره 4.
• یکانی، مهدی و کوهی، وحید (1400). پیش بینی انگیزش تحصیلی دانش آموزان براساس خودکارآمدی و خودتنظیمی تحصیلی،هفتمین همایش ملی تازه های روانشناسی مثبت نگر،بندرعباس.
• Bradley, R. L., Browne, B. L., & Kelley, H. M. (2017). Examining the influence of self-efficacy and self-regulation in online learning. College student journal, 51(4), 518-530.‏
• CapraraM,GerbinoM,MebaneME,Ramirez-UclesIM.Self-efficacybeliefs in managing positiveemo tions: Associations with positive affect, negative affect, and life satisfaction across gender and ages. Front HumNeurosci. 2022; 16:927648.
• Hammer, M., Scheiter, K., & Stürmer, K. (2021). New technology, new role of parents: How parents' beliefs and behavior affect students’ digital media self-efficacy. Computers in Human Behavior, 116, 106642.‏
• Hood S, Barrickman N, Djerdjian N, Farr M, Magner S, Roychowdhury H, et al. “I Like and Prefer to Work Alone”: Social Anxiety, Academic Self-Efficacy, and Students’ Perceptions of Active Learning. CBE—Life Sciences Education. 2021;20(1):ar12. doi: 10.1187/ cbe.19-12-0271.
• Jiang, X., Zhang, H., Wang, T., & Zhang, C. (2023). The association of self-control, self-efficacy, and demographic characteristics with home-based E-learning behavior in nursing and midwifery undergraduates: a cross-sectional study under the COVID-19 epidemic. Nurse Education Today, 120, 105628.‏
• KasapogluF.TheRelationshipAmongSpirituality, Self-Efficacy, COVID-19 Anxiety, and Hopelessness During the COVID-19Processin Turkey:A PathAnalysis.J Relig Health. 2022.
• MeyerN,NiemandT,DavilaA,KrausS.Bitingthe bullet: When self-efficacy mediates the stressful effects of COVID-19 beliefs. PLoS One. 2022; 17(1):e0263022
• Nowruzpoor E, Vakili P, Rezakhani SD. Effectiveness of Transactional Analysis Group Therapy on Identity Styles and Self-efficacy of Female Students in the Second District of Tehran during the Academic Year of 2018-2019. Int J School Health. 2021;8(2):118-26
• Özen, E., & Karaca, N. (2021). Investigating learner motivation in online education in terms of self-efficacy and self-regulation. Journal of Educational Technology and Online Learning, 4(4), 745-758.‏
• Pumptow, M., & Brahm, T. (2021). Students’ digital media self-efficacy and its importance for higher education institutions: development and validation of a survey instrument. Technology, Knowledge and Learning, 26(3), 555-575.‏
• Rohde J, Marciniak MA, Henninger M, HomanS, Ries A, Paersch C, et al. (2024) Effects of a digital self-efficacy training in stressed university students: A randomized controlled trial. PLoS ONE19(10): e0305103.
• Saunders-Wyndham, J., Smith, E., & Past, T. H. (2021). Computer-related metacognitive and self-efficacy beliefs of university students: A Japanese case study. JALT CALL Journal, 17(3), 325–348.
• ShahnaziH,ArabanM,KarimyM,BasiriM,GhazviniA,SteinL.Aquasi-experimentalstudyto improve health service quality: implementing communication and self-efficacy skills training to primary health care workers in two counties in Iran. BMC Med Educ.2021;21(1):369.
• Shin, M., & Bolkan, S. (2021). Intellectually stimulating students’ intrinsic motivation: The mediating influence of student engagement, self-efficacy, and student academic support. Communication Education, 70(2), 146-164
• Ulfert-Blank, A. S., & Schmidt, I. (2022). Assessing digital self-efficacy: Review and scale development. Computers & Education, 191, 104626.‏
• WangJ,LiuD,LiG,ZhuJ,YueS,LiX,etal.Theimpactofself-efficacyonfirst onsetand prognosis of major depressive disorder: findings from a longitudinal study in a sample of Chinese first-year university students. Psychological medicine. 2022; 52(1):178–83
• Weigold, I. K. Weigold, X. Zhang, N. Tang, and Y. K. Chong, “Translation and validation of the brief inventory of technology self-efficacy (BITS): simplified and traditional Chi nese versions,” Social Science Computer Review, 2023.
• Yang, S. Y. (2020). Effects of self-efficacy and self-control on internet addiction in middle school students: a social cognitive theory-driven focus on the mediating influence of social support. Child Health Nursing Research, 26(3), 357.‏
• Yasan Ak, N. (2020). Development of internet literacy self-efficacy scale for pre-service teachers. Turkish Journal of Education, 9(2), 179–204.
• Yavuzalp, N., & Bahcivan, E. (2020). The online learning self-efficacy scale: Its adaptation into Turkish and interpretation according to various variables. The Turkish Online Journal of Distance Education, 21(1), 31–44.
• Yildirim M, Guler A. COVID-19severity, self-efficacy, knowledge, preventive behaviors, and mental health in Turkey. Death Stud. 2020:1–8.