رشد فعالان محیط زیست حرفه­ای و حمایت عامه مردم از حفظ محیط زیست پدیده­ای جهانی است و اگر تاکنون به کشورهای مرفه جهان محدود می­شد، دیگر این­گونه نیست. دغدغه­های جهانی محیط زیست نتیجه این درک است که عملکردهای زیست­محیطی همیشه در داخل مرزهای ملی محدود نمی­شوند و مشکلات زیست­محیطی اغلب اثرات خود را فراتر از مرزها می­گذارند (حمایت­خواه جهرمی و همکاران، 1396). عملکرد زیست­محیطی بر توانایی سازمان تأکید می­کند و یک توانایی درونی استراتژیک و فعال می­باشد. به همین ترتیب می­توان از طریق ارزش­ها و توانایی سازمان در تبدیل محیط پیچیده به محیطی شفاف برای ذی­نفعان اصلی، توسعه پایدار را ارتقا داد (فورینی[1] و همکاران، 2019).

محیط زیست به­عنوان یک موهبت الهی، محل زندگی و تأمین­کننده اصلی­ترین نیازهای انسان درنظر گرفته شده و آن را می­توان به یک منطقه محدود کرد و یا تمامی یک سیاره و حتی به فضای بیرونی احاطه­کننده آن نیز اطلاق نمود که اصطلاحاً «کره حیات یا بیوسفر» نامیده می­شود (ادیب­راد و همکاران، 1400). انگیزه عملکرد زیست­محیطی یکی از ویژگی­های برجسته مرتبط با گرایش محیطی است که نشان­دهنده دخالت مداوم در جستجوی فرصت­های پذیرش زیست­محیطی برای جلوگیری از عواقب نامطلوب در محیط زیست می­باشد (گراهام و پاتر[2]، 2015). یو و هو (2019)، براین باورند که عملکرد زیست­محیطی برای اقدامات مدیریت سبز تأمین­کننده مهم است (کسزی[3]، 2020). علاوه­براین، محققان در تحقیقات مرتبط با مدیریت محیط زیست نشان داده­اند که بهبود سطح عملکرد زیست­محیطی سازمان­ها می­توان پاسخ استراتژیک شرکت به مشکلات زیست­محیطی را بهبود بخشد. به­علاوه، این مطالعات نشان داده است که استراتژی محیط زیست تأثیر مثبتی بر عملکرد محیط دارد (ضمیر[4] و همکاران، 2022).

گرايش در حال افزايش به مسائل زيست محيطي و اجتماعي، با تمركز روي ارتباط بين عملكرد زيست محيطي و عملكرد مالي بهتر، يك توسعه پايدار را موجب مي شود. عليرغم افزايش كمي و كيفي مطالعات در اين زمينه، نتايج بحث بر انگيزي وجود دارند كه دليل اصلي آن، مشكل تعريف معيار هاي كمي دقيق و قابل اتكا براي مفهوم مسؤليت پذيري اجتماعي شركتهاست. تفاوت هاي روش شناختي كه منجر به تغيير پذيري و ايجاد نتايج متناقض مي شود، نيز از مشكلات قابل طرح در اين خصوص مي باشد. اغلب مطالعات صورت گرفته در باره مفهوم مسؤليت پذيري اجتماعي و عملكرد مالي به بعد زيست محيطي محدود مي شود (گوئستر و همکاران3، 2006).

عملکرد زیست محیطی عبارت است از مجموعه ای از فعالیت های شرکت که همسو و سازگار با محیط زیست بوده اند؛ این عملکرد عمدتا از طریق معیارها و مقیاس‌های تعیین شده نهادها و آژانس های مربوطه، اعم از کشوری و بین‌المللی اندازه گیری می شود. عملکرد زیست‌محیطی عبارت است از تعهد شرکت برای حفاظت از محیط زیست (سوختانلو و همکاران، 1404).

[1] Fiorini

[2] Graham & Potter

[3] Keszey

[4] Zamee

2-2- عملکرد. 4

1-2-2-انواع عملکرد. 7

2-2-2-مديريت عملكرد. 7

3-2- عملکرد زیست‌محیطی شرکت.. 8

1-3-2- مسئولیت های زیست محیطی.. 11

2-3-2- اهمیت توجه به مسئولیت زیست محیطی.. 12

3-3-2- عوامل موثر بر مسئولیت زیست محیطی.. 13

4-3-2-حسابداری زیست محیطی.. 16

5-3-2-اهمیت آلودگی محیط زیست و مشکلات زیست محیطی.. 17

6-3-2-كارآمدي زيست محيطي.. 18

7-3-2-حسابداری مدیریت زیست محیطی(EMA) 20

1-7-3-2-توسعه حسابداری مدیریت زیست محیطی.. 20

5-2-پیشینه تحقیق. 21

1-5-2-پیشینه تحقیق داخلی.. 21

2-5-2-پیشینه تحقیق خارجی.. 26

منابع…….  29

احمدی لنگری، سید حسین، خوزین، علی. (1400). تاثیر مسئولیت اجتماعی شرکت ها بر عملکرد مالی، ثبات مالی و شمول مالی در بخش بانکی ایران. فصلنامه تحلیل بازار سرمایه، 1(3)،152-188.

اسکو، وحید، نوروزی، محمد. (1400). بررسی تأثیر مسئولیت اجتماعی شرکت بر رابطه بین معاملات اشخاص وابسته و عملکرد شرکت. نشریه پژوهش های حسابداری مالی، 13(2)، 19-32.

باقرزاده کریمی، ب. (بدون تاریخ). تأثیر عملکرد زیست محیطی بر هزینه بدهی.

باقرزاده کریمی، بهاره. (بیتا). تأثیر عملکرد زیست محیطی بر هزینه بدهی. مجله مطالعات حسابداری و حسابرسی، (شماره ویژه)، 45-62.

باقرزاده کریمی، م. (بیتا). جایگاه محیط زیست در توسعه پایدار کشور. بازیابی شده از https://iranwetland.blogfa.com/post/21

بخردی نسب، وحید، ژولانژاد، فاطمه. (1399). تأثیر مسئولیت پذیری اجتماعی بر عملکرد مالی شرکت با در نظر گرفتن نقش تعدیل گر ارزش ویژه نام و نشان تجاری. حسابداری و منافع اجتماعی، 10(4)، 27-72.

پاک گوهر، لیلا. (۱۳۸۸). حسابداری زیست محیطی. حسابدار، ۲۱۰، ۵۲.

حاجی علیزاده س., خواجه حسنی م., & امیری ع. (1399). بررسی رابطه بین تئوری ذینفعان، مسئولیت اجتماعی شرکتها و عملکرد مالی. فصلنامه علمی تخصصی رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری, 4(50), 92-102.

حمایت خواه جهرمی، مجتبی؛ ارشاد، فرهنگ؛ دانش، پروانه و قربانی، مهدی. (1396). واکاوی رفتارهای زیست‏محیطی بر اساس مدل TPB. توسعه اجتماعی، 11(3)، 31-66.

حیدری کرد زنگنه، غلامرضا، نوروش، ایرج، جعفری، محمد حسن. (۱۳۹۶). مسئولیت اجتماعی و عملکرد مالی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجله اقتصادی (دوماهنامه بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی)، 17(3 و 4)، 53-78.

خوشکار، ف.، زارعی لاچینی، ج.، ایوبی، م. (1398). بررسی رابطه مسئولیت اجتماعی با عملکرد مالی شرکت در شرکت‌های فعال عرضه کننده محصولات بهداشتی. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 3(11)، 69-86.

داداشی، نسرین، پورعلی، محمدرضا. (1401). تاثیر مسئولیت اجتماعی و ریسک پذیری بر عملکرد شرکت‌ها با توجه به متغیر تعدیل گر محدودیت مالی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 11(41)، 145-158.

دانا، امیر؛ گل زاده، فرشته و دورودیان، علی اصغر. (1400). بررسی تأثیر مدیریت استراتژیک منابع انسانی بر رفتار شهروندی در حوزه محیط زیست و عملکرد محیطی در سازمان‌های ورزشی. فضای جغرافیایی، 21(75)، 189-201.

رادفر، محمدرضا و عليقلي، منصوره. (1403). بررسي رابطه بين مديريت زنجيره تأمين سبز، سرمايه فكري سبز و سيستم اطلاعاتي سبز با عملكرد زيست محيطي و عملكرد مالي. مديريت سبز، 4(2)، 80-94.

رادلکیف، مارتین. (1373). ملاحظات اکولوژی در فعالیت‌های اقتصادی (مترجم: محسن احمدی). انتشارات دانشگاه تهران.

راهی م., & اکبرپور ح. (1401). بررسی رابطه گزارشگری عملکرد پایدار محیطی و هزینه تأمین مالی از طریق بدهی: بررسی اثرات شهرت شرکت. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری, 6(22), 880-896.

رجبی، مریم؛ قجربیگی، مهسا. (1400). واچینی رابطه پیچیده میان عملکرد زیست‌محیطی و عملکرد مالی. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 5(17)، 95-114.

روغنی، علیرضا؛ ابزری، مهدی؛ سلطانی، ایرج(1391). شناسایی شاخص های کلیدی سنجش عملکرد افراد برای پرداخت پاداش. فرآیند مدیریت توسعه، دوره 25، شماره 3، صص 3-23

سجادی، سید حسین. (۱۳۸۶). حسابدار زیست محیطی. حسابدار، ۱۸۶، ۲۰.

سوختانلو، هاجر؛ بهبودی، امید و غیور باغبانی، سیدمرتضی. (1404). بررسی تأثیر توسعه نوآورانه فناوری بر عملکرد زیست محیطی و اقتصادی با نقش تعدیلگر حمایت دولت. مجله مطالعات مدیریت توسعه سبز، 4(2)، 67-90.

عباسقلی پور، محسن. (۱۳۸۹). عوامل مؤثر بر بهبود عملکرد شرکت‌ها. بانک و اقتصاد، صص ۱۰۶، ۳۵-۲۴.

عرفانی، علیرضا، و محمدمرادی، صدیقه. (1400). مسئولیت اجتماعی و عملکرد مالی بانک‌ها در ایران. پژوهش‌های پولی بانکی، 14(49)، 535-565. SID. https://sid.ir/paper/1061956/fa

عزیزی، فریبرز،1397،بررسی تاثیر مسیولیت اجتماعی بر بهبود عملکرد مالی (مطالعه موردی: شرکتهای گاز استان اردبیل)

فتاحی نافچی, حمیدیان, & ریاحی درچه. (1403). اثر تعاملی افشاء و عملکرد گزارشگری زیست‌محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی (ESG) بر هزینه بدهی. مجله دانش حسابداری.

کاوسی، حجت و هوشمندی، حمید. (1399). بررسی رابطه مسئولیت اجتماعی و عملکرد شرکت با اثرات تعدیلی قدرت مدیرعامل و ساختار مالکیت. هفتمین کنفرانس بین‌المللی حسابداری، مدیریت و نوآوری در کسب و کار، تهران. https://civilica.com/doc/1122790

میرزایی، ح.، ورشوساز، ک.، و کاظمی، ر. (۱۴۰۲). دستیابی به توسعه پایدار از دیدگاه شناسایی عوامل زیست محیطی. مقاله ارائه شده در کنفرانس بین المللی توسعه پایدار، تهران.

میرزایی، محمد، احمدی، محسن و رضایی، فاطمه. (1402). هزینه بدهی و ESG. فصلنامه مطالعات بانکی، 15(4)، 89-110.

نصیرزاده، فرزانه. (۱۳۸۶). حسابداری زیست محیطی. حسابدار، ۱۸۳، ۲۲.

نمازی، محمد، مقیمی، فاطمه. (1397). تأثیر نوآوری و نقش تعدیلی مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر عملکرد مالی شرکت‌ها در صنایع مختلف. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 25(2)، 289-310.

نمازی، محمد، مقیمی، فاطمه، (1398)، بررسی نقش میانجی چالش­های نوآوری در رابطه بیم سازه های نوآوری و عملکرد مالی و اقتصادی شرکت، پژوهش های حسابداری مالی، سال  دهم، شماره چهارم، ص 103-79.

یدالهی فارسی، جهانگیر، آقاجانی افروزی، علی اکبر، احمدپور داریانی، محمود، متوسلی، محمود. (1397). تاثیر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت بر عملکرد مالی در کسب و کارهای خانوادگی و غیر خانوادگی. پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 10(20)، 97-122.

Al Amosh, H., Khatib, S. F., Alkurdi, A., & Bazhair, A. H. (2022). Capital structure decisions and environmental, social and governance performance: Insights from Jordan. Journal of Financial Reporting and Accounting, 22(4), 972-989.

Chen, L., & Wang, Y. (2024). Environmental Performance and Cost of Debt: The Moderating Role of Green Innovation. Journal of Corporate Finance, 78, 101-120.

Chowdhury, S., Dey, P. K., Rodríguez-Espíndola, O., Parkes, G., Tuyet, N. T. A., Long, D. D., & Ha, T. P. (2022). Impact of organisational factors on the circular economy practices and sustainable performance of small and medium-sized enterprises in Vietnam. Journal of Business Research, 147, 362-378.

Christensen, H. B., & Nikolaev, V. V. (2012). Capital versus performance covenants in debt contracts. Journal of Accounting Research. 50: 75–116. https://doi.org/10.1111/j.1475-679X.2011.00432.x.

De Beer, P., & Friend, F. (2006). Environmental accounting: A management tool for enhancing corporate environmental and economic performance. Ecological Economics, 58(3), 548-560.

Escrig‐Olmedo, E., Muñoz‐Torres, M. J., Fernández‐Izquierdo, M. Á., & Rivera‐Lirio, J. M. (2017). Measuring corporate environmental performance: A methodology for sustainable development. Business Strategy and the Environment, 26(2), 142-162.

Fiorini, N., Pucci, T., Casprini, E., & Zanni, L. (2023). Strategic purchasing and performance: the role of supply chain innovation, technology orientation, and R&D effectiveness. Journal of Innovation Management, 11(2), 173-193.

Graham, S., & Potter, A. (2015). Environmental operations management and its links with proactivity and performance: A study of the UK food industry. International Journal of Production Economics, 170, 146-159.

Jahan, N., & Islam, M. A. (2020). Evaluation of Accounting and Market Performance: A Study on Listed Islamic Banks of Bangladesh. arXiv preprint arXiv:2005.08734.

Keszey, T. (2020). Environmental orientation, sustainable behaviour at the firm-market interface and performance. Journal of Cleaner Production, 243, 118524.

Khaled, R., Ali, H., & Mohamed, E. K. (2021). The Sustainable Development Goals and corporate sustainability performance: Mapping, extent and determinants. Journal of Cleaner Production, 311, 127599.

Moussa, A., & Khamis, M. (2023). Sustainable development and corporate environmental performance: Implications for debt cost. Journal of Sustainable Finance and Investment, 13(2), 145-162.

Neely, A. and Adams, C. (2001) «The performance prism perspective», Journal of Cost Management, January/February.

North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press.

Papanastasopoulos, G., Thomakos, D., & Wang, T. (2011). Accruals and the performance of stock returns following external financing activities. The British Accounting Review, 43(3), 214-229.‏

Prajogo, D. I. (2016). The strategic fit between innovation strategies and business environment in delivering business performance. International Journal of Production Economics, 171, 241-249.

Russo, M. V., & Fouts, P. A. (1997). A resource-based perspective on corporate environmental performance and profitability. Academy of Management Journal, 40(3), 534-559.

Sun, H., Wang, G., Bai, J., Shen, J., Zheng, X., Dan, E., ... & Zhang, L. (2022). Corporate sustainable development, corporate environmental performance and cost of debt. Sustainability, 15(1), 228.

Verfaillie, H. A., & Bidwell, R. (2006). Measuring eco-efficiency: A guide to reporting company performance. World Business Council for Sustainable Development (WBCSD).

Wang, S. Y., Wu, F., & Zhou, P. (2022). WITHDRAWN: Identifying the endogenous optimization pathways for improving environmental performance.

Yang, T. H., Hsu, J., & Yang, W. B. (2016). Firm's motives behind SEOs, earnings management, and performance. International Review of Economics & Finance, 43, 160-169.‏

Yildiz Çankaya, S., & Sezen, B. (2019). Effects of green supply chain management practices on sustainability performance. Journal of Manufacturing Technology Management, 30(1), 98-121.

Zhang, H., Li, W., & Zhao, X. (2024). ESG Performance and the Cost of Corporate Debt: The Mediating Role of Trust and Transparency. Finance Research Letters, 59, 102-115.

Zhang, L., & Zhao, X. (2023). The impact of environmental performance on debt financing costs: Evidence from listed companies. Environmental Economics and Policy Studies, 25(1), 23-45.